Het Schimmenrijk

80, West Lavington (graafschap Wiltshire), 7 oktober, longontsteking na een hersenbloeding

In Bulgarije geboren Engels acteur. Vooral bekend geworden als inspecteur Wexford in de tv-serie The Ruth Rendell Mysteries (1987-2000). Speelde Tiberius in de tv-serie I, Claudius (1976). Ook actief in het theater. Enkele rollen in films: The Intruder (Guy Hamilton, 1953), The Ship That Died of Shame (Basil Dearden, 1955), The Dam Busters (Michael Anderson, 1955), The Woman for Joe (tegenover Diane Cilento; George More O’Ferrall, 1955), The Extra Day (William Fairchild, 1956), The Feminine Touch (top-billed; Pat Jackson, 1956), A Hill in Korea (top-billed; Julian Amyes, 1956), These Dangerous Years (top-billed; Herbert Wilcox, 1957), No Time for Tears (Cyril Frankel, 1957), The Moonraker (top-billed; David MacDonald, 1958), Tread Softly Stranger (Gordon Parry, 1958), Lancelot and Guinevere (Cornel Wilde, 1963), Curse of the Fly (Don Sharp, 1965), Justine (George Cukor, 1969), Goodbye, Mr. Chips (Herbert Ross, 1969), On Her Majesty’s Secret Service (Peter R. Hunt, 1969), The Executioner (Sam Wanamaker, 1970), A Warm December (Sidney Poitier, 1973), The Spy Who Loved Me (Lewis Gilbert, 1977), The Thirty Nine Steps (Sharp, 1978), ffolkes/North Sea Hijack (Andrew V. McLaglen, 1979), Hopscotch (Ronald Neame, 1980), For Queen & Country (Martin Stellman, 1988) en Back to the Secret Garden (Michael Tuchner, 2001).

78, Cairns, 6 oktober, na een lange ziekte

Australisch actrice. Werd vooral bekend als echtgenote van Sean Connery (1962-73), met wie ze echter nauwelijks in films samenwerkte. Ze waren alleen samen te zien in de televisiefilm Anna Christie (1957) en in de waterscènes van You Only Live Twice (Lewis Gilbert, 1967), waarin Cilento de body double was van Mie Hama. Oscarnominatie voor Tom Jones (Tony Richardson, 1963). Dochter van een vooraanstaande tropenarts en gynaecologe, beiden in de adelstand verheven, studeerde in Londen af aan de Royal Academy of Dramatic Arts en was aanvankelijk vooral in Britse producties te zien. Debuut in Wings of Danger (Terence Fisher, 1952). Daarna in films als Passage Home (Roy Ward Baker, 1955), The Woman for Joe (top-billed; George More O’Ferrall, 1955), The Angel Who Pawned Her Harp (Alan Bromly, 1956), The Admirable Crichton (Gilbert, 1957), The Truth about Women (Muriel Box, 1957), Jet Storm (Cy Endfield, 1959), The Full Treatment (Val Guest,1960), The Naked Edge (Michael Anderson, 1961), I Thank a Fool (Robert Stevens, 1962), The Third Secret (Charles Crichton, 1964), Rattle of a Simple Man (top-billed; Box, 1964), The Agony and the Ecstasy (Carol Reed, 1965), tegenover Paul Newman in Hombre (Martin Ritt, 1967), Negatives (Peter Medak, 1968), Z.P.G. (Michael Campus, 1972), Hitler: The Last Ten Days (Ennio de Concini, 1973) en de cultklassieker The Wicker Man (Robin Hardy, 1973). Bij de opnamen voor die laatste film ontmoette ze scenarioschrijver Anthony Shaffer, met wie ze hertrouwde en naar Australië terugkeerde. Daar speelde Cilento nog in Duet for Four (Tim Burstall, 1984) en tegenover haar zoon Jason Connery in The Boy Who Had Everything (Stephen Wallace, 1985). Ook schreef ze enkele romans en leidde een theater in Queensland.

91, Wexham Park (graafschap Buckinghamshire), 6 oktober, natuurlijke dood

Welsh regisseur van documentaires, televisiefilms en commercials. Won een Bronzen Beer in Berlijn voor zijn documentaire The Undefeated (1950) over de verpleging van gewonde oorlogsveteranen. Tot zijn overige documentaires behoren David (1951), A Story of Achievement (1952), Stone into Steel (1960) en A Student in Berlin (1963). Was ook dialoogregisseur voor Anatole Litvak en maakte vele reclamefilms en afleveringen van televisieseries, waaronder The Avengers/De wrekers (1968). Hoofd regieafdeling van de National Film School in Beaconsfield (1980-89).

75, Bakersfield CA, 5 oktober, natuurlijke dood

Amerikaans bijrolacteur, gespecialiseerd in harde schurken. Speelde in veel films van Russ Meyer (Megavixens, 1969; Beyond the Valley of the Dolls, 1970; Supervixens, 1975) en Jonathan Demme (Handle with Care/Citizen’s Band, 1977; Last Embrace, 1979; Melvin & Howard, 1980; Swing Shift, 1983; Something Wild, 1986; Married to the Mob, 1988; The Silence of the Lambs, 1990; Philadelphia, 1993; Beloved, 1998; The Manchurian Candidate, 2003). Filmdebuut in The House near the Prado (Jean Van Hearn, 1969). Onder veel meer in Thunder and Lightning (Corey Allen, 1977), The Blues Brothers (John Landis, 1980), Rambo: First Blood Part II (George Pan Cosmatos, 1984), Miami Blues (George Armitage, 1990), Maniac Cop II (William Lustig, 1990), The Grifters (Stephen Frears, 1990), National Lampoon’s Loaded Weapon One (Gene Quintano, 1993), The Cable Guy (Ben Stiller, 1995), Austin Powers: International Man of Mystery (Jay Roach, 1997), Austin Powers: The Spy Who Shagged Me (Roach, 1999) en Nutty Professor II: The Klumps (Peter Segal, 2000).

69, München, 2 oktober, natuurlijke dood

Duits editor, regisseur en gelegenheidsacteur. Vaste medewerker van Wim Wenders, voor wie hij nagenoeg alle films monteerde van Summer in the City (1970) tot en met Palermo Shooting (2008). De belangrijkste uitzonderingen vormen de Zoetrope-productie Hammett (1982), die vier Amerikaanse editors op de credits vermeldt, de documentaire Buena Vista Social Club (1999) en The Million Dollar Hotel (2000). Daarnaast was hij de editor van films als Ludwig – Requiem für einen jungfräulichen König (Hans Jürgen Syberberg, 1972), waarin hij ook de rol van kanselier Bismarck speelde, Die verlorene Ehre der Katharina Blum (Volker Schlöndorff en Margarethe von Trotta, 1975), Erikas Leidenschaften (Ula Stöckl, 1976), Die gläserne Zelle (Hans W. Geissendörfer, 1978), Die linkshändige Frau (Peter Handke, 1978), Messer im Kopf (Reinhard Hauff, 1979), Der Zauberberg (Geissendörfer, 1982), Der Mann auf der Mauer (Hauff, 1982), Linie 1 (Hauff, 1988), Last Exit to Brooklyn (Uli Edel, 1989), Al di là delle nuvole/Beyond the Clouds (Michelangelo Antonioni en Wenders, 1995), Der Totmacher (Romuald Karmakar, 1995), Die Stille nach dem Schuß/The Legend of Rita (Schlöndorff, 2000), Manila (Karmakar, 2000), Schneeland (Geissendörfer, 2005), Strajk – Die Heldin von Danzig (Schlöndorff, 2006) en Nuit de chien (Werner Schroeter, 2008). Przygodda regisseerde de korte studentenfilm Der Besuch auf dem Land (1969) en de documentaires Can (1972) en …als Diesel geboren (samen met Bráulio Tavares, 1979).

PETER PRZYGODDA from Danimacion on Vimeo.

93, Amsterdam, 29 september, na een kort ziekbed

In Nederlands-Indië geboren Nederlands schrijver, cinefiel en filmkeurder, voluit Hélène Serafia Haasse. Wilde aanvankelijk actrice worden, maar werd schrijver van een omvangrijk, hoog gewaardeerd en vaak bekroond liiterair oeuvre. Naast toneelstukken en essays vooral historische en psychologische romans. Ondanks een sterk beeldend karakter werden slechts twee van haar romans verfilmd: Oeroeg (Hans Hylkema, 1993) en Mevrouw Bentinck als de televisieserie Charlotte Sophie Bentinck (Ben Verbong, 1996), waarvan ook een weinig vertoonde bioscoopversie bestaat. Volgens collega Yvonne Keuls zouden zij samen het script geschreven hebben van een tv-serie naar Louis Couperus’ Boeken der kleine zielen (1969). Haasse was een groot filmliefhebber en werd daarom lid van de Centrale Commissie voor de Filmkeuring (1964-74). In het boekje De pioniers van Annemieke Hendriks haalt ze herinneringen op aan haar periode als filmkeurder en beschrijft onder meer hoe Les amants (Louis Malle, 1959) in tweede instantie pas werd goedgekeurd na coupures. Het overspelige personage van Jeanne Moreau mocht geen kind hebben in de Nederlandse bioscoop.