Betty Garrett


91, Los Angeles, 12 februari, hartproblemen

Amerikaans actrice, zangeres en danseres, pseudoniem van Annie Wright Seminary. Korte carrière met enkele grotere rollen in musicals en komedies werd abrupt afgebroken, nadat haar echtgenoot,de acteur Larry Parks, voor de House Un-American Activities Committee (HUAC) bekend had lid te zijn geweest van de communistische partij. Debuut voor MGM in Big City (Norman Taurog, 1946). Daarna de musicals Words and Music (Taurog, 1948), Take Me Out to the Ball Game (Busby Berkeley, 1949), Neptune’s Daughter (met Esther Williams; Edward Buzzell, 1949) en On the Town (Gene Kelly en Stanley Donen, 1949). Keerde na de blacklisting terug in My Sister Eileen (Richard Quine, 1955) en op televisie, met name met vaste rollen in de series All in the Family (1973-75) en Laverne & Shirley (1976-81). Peetmoeder (1949) van acteur Jeff Bridges.

Betty Garrett Montage from David Engel on Vimeo.

Don Peterman


79, Palos Verdes Estates CA, 5 februari, beenmergaandoening

Amerikaans cameraman. Twee Oscarnominaties, voor Flashdance (Adrian Lyne, 1983) en Star Trek IV: The Voyage Home (Leonard Nimoy, 1986). Raakte gewond (hoofdletsel en gebroken been) bij het instorten van apparatuur tijdens de opnamen van Mighty Joe Young (Ron Underwood, 1998). Hollywooddebuut als DP met When a Stranger Calls (Fred Walton, 1979). Ook verantwoordelijk voor het beeld van films als Rich and Famous (George Cukor, 1981), Young Doctors in Love (Garry Marshall, 1982), Splash (Ron Howard, 1984), Mass Appeal (Glenn Jordan, 1984), Cocoon (Howard, 1984), American Flyers (John Badham, 1985), Planes, Trains & Automobiles (John Hughes, 1987), She’s Having a Baby (Hughes, 1988), She’s Out of Control (Stan Dragoti, 1989), Point Break (Kathryn Bigelow, 1991), Mr. Saturday Night (Billy Crystal, 1992), Addams Family Values (Barry Sonnenfeld, 1993), Get Shorty (Sonnenfeld, 1995), Men in Black (Sonnenfeld, 1997) en How the Grinch Stole Christmas (Howard, 2000).

Tura Satana


72, Reno NV, 4 februari, hartfalen

Japans-Amerikaans danseres, martial arts performer, model en actrice, in Japan geboren als Tura Luna Pascual Yamaguchi. Burlesque danser kreeg internationale vermaardheid door de hoofdrol van stripper Varla in de cultfilm Faster, Pussycat! Kill! Kill! (Russ Meyer, 1965).

Personage van half Cheyenne, half Aziatische sexy vechtsporter had onder meer invloed op videogameheldin Lara Croft en de vormgeving van Quentin Tarantino’s tweeluik Kill Bill (2003-4). Maakte haar bescheiden filmdebuut als Suzette Wong in Irma la Douce (Billy Wilder, 1963). Ook te zien als stripper in Who’s Been Sleeping in My Bed? (Daniel Mann, 1963) en Our Man Flint (Mann, 1966), en in films als The Astro-Zombies (Ted V. Mikels, 1968), The Doll Squad (Mikels, 1973) en Astro Zombies M3: Cloned (Mikels, 2010).

Lena Nyman


66, Stockholm, 4 februari, na een lange ziekte

Zweeds actrice en zangeres, voluit Anna Lena Elisabet Nyman. Speelde bij gerenommeerde theatergezelschappen als Dramaten en Stockholms stadsteater, maar ook in tal van films. Kreeg eerste internationale bekendheid door haar libertijnse hoofdrol in Vilgot Sjömans pseudodocumentaire tweeluik Ik ben nieuwsgierig (geel)/Jag är nyfiken – en film i gult (1967) en Ik ben nieuwsgierig (blauw)/Jag är nyfiken – en film i blått (1968). Nyman kreeg ook veel waardering voor de rol van de ernstig gehandicapte dochter van Ingrid Bergman in Herfstsonate/Herbstsonate/Höstsonaten (Ingmar Bergman, 1978).

Begon als model en kinderactrice in de films Färlig löfte (Håkan Bergström, 1955) en Musik ombord (Sven Lindberg, 1958). Eerste volwassen rol in 491 (Sjöman, 1964). Voorts in films als The White Wall/Den vita väggen (Stig Björkman, 1975), Release the Prisoners to Spring/Släpp fångarne, det är vår! (Tage Danielsson, 1976), als Finse zangeres in The Adventures of Picasso/Picassos äventyr (Danielsson, 1978), My Beloved/Min älskade (Kjell Grede, 1979), Battle of Sweden/Sverige åt Svenskarna (Per Oscarsson, 1980), Rasmus en de Vagebond/Rasmus på luffen (Olle Hellbom, 1981), The Simple-Minded Murderer/Den enfaldige mördaren (Hans Alfredson, 1982), Ronja de Roversdochter/Ronja Rövardotter (Danielsson, 1984) en Such Is Life/Sånt är livet (Colin Nutley, 1996). Zong ook verschillende platen vol, samen met haar man, de troubadour Rune Andersson.

Maria Schneider


58, Parijs, 3 februari, kanker

Frans filmactrice, geboren als Marie Christine Gélin. Dochter van acteur Daniel Gélin bereikte op 19-jarige leeftijd tegelijk cultstatus en wereldroem door haar hoofdrol tegenover de 47-jarige Marlon Brando in Last Tango in Paris/Ultimo tango a Parigi (Bernardo Bertolucci, 1972). De seksuele ontmoetingen in een leeg appartement tussen twee onbekenden spraken tot de verbeelding van de tijdgeest. waarbij een cruciale bijrol was weggelegd voor een pakje boter, bij wijze van vaseline in (vermoedelijk) de eerste anale vrijscène uit de filmgeschiedenis. Het was overigens een idee van Brando, dat niet in het script stond.

Het was niet Schneiders filmdebuut. Ze speelde al eerder in enkele obscuurder films, zoals Madly (Roger Kahane, 1970), La vieille fille (Jean-Pierre Blanc, 1971) en Hellé (Roger Vadim, 1972). Er zouden slechts enkele memorabele filmrollen volgen, met name als de liftster van Jack Nicholson in Professione: reporter/The Passenger (Michelangelo Antonioni, 1975) en in de titelrol van de thriller La baby sitter (René Clément, 1975). Ook was ze de lesbische fling van Monique van de Ven in de Nederlandse film Een vrouw als Eva (Nouchka van Brakel, 1979).

Problemen met drugs en psychische belemmeringen verhinderden een continue filmloopbaan, temeer daar Schneider de reputatie verwierf onhandelbaar te zijn op de set. Zo trok ze zich in 1976 terug tijdens de opnamen van de edelpornofilm Caligula (Tinto Brass, 1979), omdat ze geen naaktscènes wilde doen, en werd korte tijd later opgenomen in een psychiatrische inrichting. Rond dit incident maakte Schneider ook bekend biseksueel te zijn. Haar eigenzinnige en capricieuze karakter definieerde ook de filmpersonages: ze was eerder bijzonder dan dat ze bijzonder acteerde.

Tot haar overige films behoren Violanta (Daniel Schmid, 1977), het middellange Voyage au jardin des morts (met Laurent Terzieff; Philippe Garrel, 1978), Io sono mia (Sofia Scandurra, 1978), La dérobade (Daniel Duval, 1979), Haine (Dominique Goult, 1980), het Belgische Mama Dracula (Boris Szulzinger, 1980), Merry-go-round (Jacques Rivette, 1981), Cercasi Gesù (Luigi Comencini, 1982), Bunker Palace Hôtel (Enki Bilal, 1989), La condanna (Marco Bellocchio, 1991), Les nuits fauves (Cyril Collard, 1992), Jane Eyre (Franco Zeffirelli, 1996), Les acteurs (Bertrand Blier, 2000), La repentie (Laetitia Masson, 2002), La clef (Guillaume Nicloux, 2007) en Cliente (Josiane Balasko, 2008).

Charles E. Sellier Jr.


67, Coeur d’Alene ID, 31 januari, doodsoorzaak onbekend

Amerikaans producent, (scenario)schrijver en regisseur. Opereerde succesvol op de markt voor onafhankelijke, in besloten kring vertoonde speelfilms en documentaires (‘four-walling’), veelal met een christelijk karakter. Tot zijn grootste hits behoren The Life and Times of Grizzly Adams (Richard Friedenberg, 1974, tevens een televisieserie, 1977), de bijbelse documentaire In Search of Noah’s Ark (naar zijn eigen boek; James L. Conway, 1976), The Bermuda Triangle (Friedenberg, 1979) en In Search of Historic Jesus (Henning Schellerup 1979), alsmede de videodocumentaire George W. Bush: Faith in the White House (David W. Balsiger, 2004). Regisseerde zelf de tienerkomedie Snowballing (1984), de horrorcultklassieker Silent Night, Deadly Night (1984) en de wraakfilm The Annihilators (1985).